Amfibolieten

Amfibolieten. (Metamorfose omstreeks 900 miljoen jaren geleden)

Amfibolieten zijn gewoonlijk metamorfe vormen van basalt, dioriet of gabbro. Over het algemeen zijn ze zwart-wit gekleurd. Granaten kunnen roodachtige vlekjes veroorzaken. Veel amfibolieten zijn te herkennen aan de lineaire gerichtheid van de donkere mineralen, maar dit is niet beslist noodzakelijk. Deze gerichtheid is ontstaan door deformatie ten gevolge van hoge druk.
De zwarte mineralen bestaan vooral uit glanzende amfibool.(hoornblende)  Deze amfibool is vooral omgezette augiet. Verder kan er wat zwarte biotiet voorkomen. Het lichtgekleurde mineraal is plagioklaas.
Om een steen een amfiboliet te mogen noemen moet het amfiboolgehalte tussen de 40 en 90 procent liggen. Een andere indeling stelt als voorwaarde, dat het amfiboolgehalte groter dan 30% moet zijn en samen met de plagioklaas minstens 75% van het geheel moet uitmaken.
Het plagioklaasaandeel moet hoger zijn dan 5%.
Deze gehaltes zijn voor de met een loep gewapende steenliefhebber wel eens moeilijk te bepalen en we moeten er dan ook maar van uitgaan, dat een steen met een behoorlijk percentage amfibool en plagioklaas bij de amfibolieten thuishoort.
Amfibolieten komen overal voor in Scandinavië. Het zijn dan gewoonlijk ook geen gidsgesteenten.
Ze kunnen verwisseld worden met gneizen. Het donkere mineraal in gneizen is echter geen amfibool maar biotiet. Dit glanst vaak beduidend minder dan  donkere amfibool. Ook bevatten gneizen gewoonlijk kwarts. Dit mineraal ontbreekt vaak in amfibolieten.
Er zijn eigenlijk drie soorten amfibolieten:
a Amfibolieten zonder of met zeer weinig granaten;
b Granaatamfibolieten;
c Plagioklaasslierige granaatamfibolieten.

Amfibolieten zonder granaten komen minder voor dan de andere twee soorten. De donkere mineralen tonen in dit type vaker een lineaire gerichtheid dan in de typen met granaten. Veel stenen van dit type zijn afkomstig uit Zweden.
Granaatamfibolieten zijn vooral afkomstig uit  het zuidelijk deel van Zuidwest-Zweden. Noordelijk van de lijn Gotenburg-Jonköping  komen ze niet voor. (Vinx)
Granaatamfibolieten zijn ontstaan op grote diepte (30 km) bij zeer hoge druk en temperatuur. De aanwezigheid van granaat is hiervoor het bewijs omdat alleen onder genoemde omstandigheden kleimineralen worden omgezet in granaat. De verschillende granaatmineralen worden allemaal tot de donkere mineralen gerekend. Ze hebben een hoog soortelijk  gewicht, waardoor granaat bevattende stenen vaak erg zwaar zijn.
Om een amfiboliet een granaatamfiboliet te mogen noemen moet het granaatpercentage minstens 5% van het totaal zijn. Bij een lager percentage kunnen we de steen eventueel benoemen als `Amfiboliet met granaten”. 
Plagioklaasslierige granaatamfibolieten zijn opvallende stenen door de opvallende witte plagioklaasslieren en de in het oog springende porfieroblasten (eerstelingen)  van rode granaat.
De stenen komen voor in zuidwest Zweden en zuidoost Noorwegen. De exemplaren die wij in Nederland vinden zullen vooral uit Zweden afkomstig zijn.
Men rekent deze variëteit wel eens tot de gidsgesteenten, maar omdat het gesteente op meerdere plaatsen is ontstaan kan men hier de nodige vraagtekens bij plaatsen.

 

wmwmwmwmwmwmwmwmwmwmwmw
 

    • 1. Amfiboliet. Opende
    • 2. Amfiboliet Zevenhuizen.
    • 3. Amfiboliet. NOP.
    • 4. Amfiboliet Schuilenburg
    • 5. Amfiboliet Schuilenburg. Zaagvlak
    • 6. Amfiboliet. Nij Beets.
    • 7. Amfiboliet Ny Molle. Dk
    • 8. Detail van foto 7
    • 9. Amfiboliet. Hostrup Strand. Dk.
    • 10. Detail van foto 9.
    • 11. Granaatamfiboliet. De Westereen
    • 12. Detail van foto 11
    • 13. Granaatamfiboliet. Als. Dk
    • 14. Detail van foto 13
    • 15. Granaatamfiboliet. Als. Dk.
    • 16. Granaatamfiboliet. Sarup Strand. Als. Dk
    • 17. Detail van foto 16.
    • 18. Granaatamfiboliet. Sarup Strand. Als
    • 19. Detail van foto 18. Zaagvlak
    • 20. Plagioklaasslierige granaatamfiboliet. Ny Molle. Dk
    • 21. Plagioklaasslierige granaatamfiboliet. Sarup Strand. Dk
    • 22. Granaatamfiboliet. Schuilenburg.
    • 23. Detail van foto 24