Dalarna granieten.

Dalarnagesteenten. Algemeen.

De stollingsgesteenten van Dalarna zijn tussen de 1700 en 1600 miljoen jaren oud. De gesteenten hebben niet te lijden gehad van metamorfe verschijnselen. Gelaagdheid en gelijkgerichte mineralen, die veroorzaakt zijn door metamorfose, komen in de granieten en porfieren van Dalarna dan ook niet voor.
Opvallende stenen uit Dalarna zijn de ignimbrieten. Zij behoren tot de jongste gesteenten en liggen bovenop de andere gesteenten.

 

  • a. Åppelbograniet.

    • 1. Äppelbograniet. Herkomst.
    • 2. Äppelbograniet. Rots.

    Äppelbograniet.

    Een grof gesteente dat voornamelijk bestaat uit rode kaliveldspaat, grijsblauwe kwartsklonters en geelwitte of groenwitte plagioklaas. De zwarte mineralen biotiet en hoornblende liggen enigszins in slieren om de rode kaliveldspaten.

  • b. Garberggraniet

    • 1. Garberggraniet. Herkomstgebied.
    • 2. Garberggraniet. Rots. Ten n.w. Siljanmeer.
    • 3. Detail van foto 2.
    • 4. Garberggraniet. Rots. Omg. Siljanmeer.
    • 5. Garberggraniet. Opende
    • 6. Detail van foto 5.
    • 7. Garbergraniet. N.O.P.
    • 8. Detail va foto 7.
    • 9. Garberggraniet. Werpeloh. D.
    • 10. Garberggraniet. Beilen.
    • 11. Garberggraniet. Opende.
    • 12. Detail van foto 11
    • 13. Garberggraniet. Als. Dk.
    • 14. Garberggraniet. Drogeham
    • 15. Detail van foto 14

    Garberggraniet. (1,7 miljard jaren)

    Garberggraniet heeft een rode tot roodviolette grondmassa, met een groot aantal grafische vergroeiingen van kwarts in kaliveldspaat. (Kenmerkend) In grondmassa liggen een aantal rode veldspaten, die zo nu en dan een rand hebben van witte plagioklaas. Het aantal geringde veldspaten is groter dan bij Siljangraniet. Plagioklaas komt voor in twee soorten. De meeste plagioklaas is wit. Groene plagioklazen met lichtere randen komen minder voor. (Vierkant of rechthoekig) Soms hebben plagioklazen een ring van kaliveldspaat. Behalve in de grafische vergroeiingen komt kwarts ook nog voor in grijze korrels. Biotiet vertoont zich in korrels en kleine aggregaten.
    Garberggraniet doet nog al eens porfierisch aan.

     

  • c. Igelsberggraniet

    • 1. Igelsberggraniet. Herkomstgebied.
    • 2. Igelsberggraniet. Rots. T.z.v. het Siljanmeer.
    • 3. Igelsberggraniet. Detail van foto 2.

    Igelsberggraniet.

    Een graniet met een fijn tot middelkorrelige grondmassa van lichtgrijsrode kleur. In deze grondmassa liggen een groot aantal gelijkgerichte, langgerekte, roodachtige microklienkristallen. De lengte van deze veldspaten is minder dan 2 cm. De meeste zijn Karlsbader Tweelingen. Kwarts, zwarte mineralen en wat plagioklaas vullen de ruimte tussen de veldspaten in langgerekte vormen. (Nr.3)

  • d. Järnagraniet. Roodgroen

    • 1. Järnagraniet. Herkomst.
    • 2. Järnagraniet. Rots. Dalarna.
    • 3. Detail van foto 2.
    • 4. Järnagraniet. Nij Beets.
    • 5. Järnagraniet. Nij Beets.

    Järnagraniet (Roodgroen) (1,85 miljard jaren)

    Järnagranieten zijn afkomstig uit een aantal gebieden ten zuidwesten van Leksand. Deze gebieden liggen zowel in Dalarna als in Värmland.
    In een groenachtig gekleurde granitische grondmassa liggen een aantal rode, meest hoekige kaliveldspaten. Plagioklaasringen komen niet voor. Plagioklaas komt voor in witgele en groenachtige veldspaten. De groene plagioklaas heeft vaak lichtere randen. De kwarts is blauwachtig van kleur. De rijkelijk aanwezige donkere mineralen bestaan uit fijnkorrelige
    aggregaten van vooral biotiet. Ook komen zwarte hoornblendezuiltjes voor. 
     

  • e. Järnagraniet. Porfierisch

    • 1. Järnagraniet. Porfirisch. Als. Dk.
    • 2. Järnagraniet. Porfirisch. Detail van foto 1.
    • 3. Järnagraniet. Porfierisch. Rots. Omg. Järna.
    • 4. Detail van foto 3.

    Järnagraniet. Porfierisch

    Twee heel verschillende voorbeelden. Nr.1 heeft een grondmassa zoals de groenrode variëteit. Het verschil zit in de grote, weinig voorkomende, meest rechthoekige kaliveldspaten, die de steen een porfierisch uiterlijk geven. Nr. 2 heeft een groot aantal afgeronde, rode kaliveldspaten van wisselende grootte. Er zijn weer twee soorten plagioklaas. (witachtig en groenachtig). Verspreid door het gesteente liggen een aantal grijsblauwe kwartsen. Donkere mineralen (biotiet) komen verspreid voor in de grondmassa.

  • f. Järnagraniet. Wit

    • 1. Järnagraniet. Rots. Omg. Altsarby
    • 2. Järnagraniet. Detail van foto 1.
    • 3. Järnagraniet. Vaste rots.
    • 4. Detail van foto 3.
    • 5. Järnagraniet. Vaste rots.
    • 6. Detail van foto 5.

    Järnagraniet. Wit.

    In een zwartwit gevlekte grondmassa liggen een aantal roze, vaak hoekige kaliveldspaten. (2A) Het gehalte aan kaliveldspaat is veel groter dan dat aan plagioklaas. Er zijn weer twee soorten plagioklaas. De meeste plagioklaas bestaat uit witte vierkante korrels. (2B). Soms met een groenachtig midden. Groenachtige plagioklaas komt veel minder voor. (2C) Het vrij grote aantal kwartkorrels is lichtgrijs van kleur. Veel aggregaten van vooral biotiet en hoornblende. Ook komt er nog hoornblende voor in tot 1 cm langwerpige rechthoeken. (2D)

  • g. Siljangraniet

    • 1. Siljangranieten. Herkomstgebied.
    • 2. Siljangraniet. Opende
    • 3. Detail van foto 2.
    • 4. Siljangraniet. Eastermar
    • 5. Siljangraniet. Drogeham
    • 6. Siljangraniet. Eastermar
    • 7. Siljangraniet. Detail van foto 6.
    • 8. Siljangraniet. Weperpolder.
    • 9. Siljangraniet. Tietjerk.
    • 10. Siljangraniet. Rots. Gesundaberget. Zw.
    • 11. Siljangraniet. Rots. Rossberget. Zw.
    • 12. Siljan graniet. Rots. Omg. Rättvik. Zw.
    • 13. Siljangraniet Zuidhorn.
    • 14. Detail van foto 13

    Siljangraniet. (1,7 miljard jaren)

    Siljangranieten zijn  opvallende dieprood/witgeel gekleurde stenen. De rode kaliveldspaat is kenmerkend voor granieten van Dalarna. Sommige vierhoekige rode eerstelingen hebben een rand van witte plagioklaas.(Nr.7) De granieten hebben twee soorten plagioklaas. Een deel is wit of gelig. (Nr.3 A) Een ander deel groenachtig met lichte randen. (Nr.3 B) De kwarts is grijs. Soms wat lichtblauw. De kwarts vormt enigszins kransen om de kaliveldspaten. Biotiet komt voor in korrels of aggregaten.  

    De stenen van de Gesundaberget en de Rossberget zijn twee afwijkende typen van Siljangraniet. Beide zijn pyterlitisch. Idiomorfe kwarten vormen kransen om de kaliveldspaten. Verspreid over het gesteente liggen een aantal eerstelingen van plagioklaas. Donkere mineralen komen weinig voor.

     

                         Terug naar Dalarna                    Terug naar Startpagina