Särnaïet

Särnaïet. (285 miljoen jaren)

Het dieptegesteente Särnaïet behoort bij de Nefeliensyenieten. Dit houdt in dat kwarts ontbreekt, omdat nefelien en kwarts nooit samen voorkomen. De kleur van het gesteente is lichtgetint. Groengrijs tot bijna wit. Särnaïet komt voor in twee massieven en kent verschillende variëteiten. Sommige varianten hebben een trachitische opbouw met dunne veldspaattabletten.
De grondmassa van Särnaïet bestaat voornamelijk uit de natrium houdende kaliveldspaatsoort orthoklaas en plagioklaas In deze grondmassa kunnen eerstelingen van maar liefst vijf mineralen voorkomen. Enkele kunnen echter ontbreken. Deze mineralen zijn de volgende:
1. Eerstelingen van
aegirien zijn kenmerkend voor het gesteente. Ze komen altijd voor in grotere of kleine zwarte of groenzwarte naalden. Vaak liggen ze richtingloos verspreid in het gesteente.
2. Bleekgele of witte korrels van
kaliveldspaat. Deze veldspaten zijn vaak wat glazig.
3. Grijze nefelienkristallen. De vorm doet vaak wat denken aan een zeshoek. Als eersteling komt nefelien niet zo veel voor.
4. Kleine vaak wat roodachtige
cancrinietkristalletjes.
Ze zijn vaak alleen maar met een loep zichtbaar. Dit mineraal is een veldspaatvervanger en een verweringsprodukt van nefelien.
5. Ronde tot zeshoekige biotietkristallen.
Ook het mineraal hoornblende komt nog al eens voor.
Särnaïet verweert snel. Veel stenen hebben dan ook een grijze verweringsrand. In het steenoppervlak zitten vaak kleine putjes doordat o.a. nefelien is weggeërodeerd.
Särnaïet is als zwerfsteen zeldzaam. Geologisch zullen veel Särnaïeten behoren tot de nefelien-monzosyenieten.

 

                               

    • 1. Särnaïet. Herkomstgebied.
    • 2. Särnaïet. Omg. Särna. Vaste rots.
    • 3. Detail van foto 2.
    • 4. Särnaïet. Omg. Särna. Vaste rots.
    • 5. Detail van foto 4.
    • 6. Särnaïet. Speulde
    • 7. Detail van foto 6.
    • 8. Särnaïet. Omg. Särna. Vaste rots.
    • 9. Detail van foto 8.
    • 10. Särnaïet. Veenwouden.
    • 11. Detail van foto 10.
    • 12. Särnaïet. Veenwouden. Buitenveld.
    • 13. Detail van foto 12.