Småland granieten O-Z

  • a. Stavsjögraniet

    • 1. Stavsjögraniet. Herkomst
    • 2. Stavsjögraniet. Rots. Omg. Stavsjö.
    • 3. Stavsjögraniet. Rots. Omg. Stavsjö.
    • 4. Stavsjögraniet. Rots. Omg. Stavsjö.
    • 5. Stavsjögraniet. Rots. Omg. Stavsjö.
    • 6. Stavsjögraniet. Omg. Klein Waabs. D.

    Stavsjögraniet.

    Stavsjögraniet is genoemd naar de plaats Stavsjö, ongeveer 25 km ten no van Norrköping. Het gesteente is sterk verwant met Graversforsgraniet. Duidelijke verschillen zijn echter de zeer langwerpige, meestal rechthoekige kaliveldspaten en hun evenwijdige ligging over de lange kant. Het gesteente bevat veel (zeer fijne) titaniet.

  • b. Tunagraniet

    • 1. Tunagraniet. Herkomst.
    • 2. Tunagraniet. Rots. Småland.
    • 3. Tunagraniet. Detail foto 2.
    • 4. Tunagraniet. N.O.P.
    • 5. Tunagraniet. Blesdijke.
    • 6. Tunagraniet. Drachten.
    • 7. Deatail van foto 6.

    Tunagraniet.

    Tunagraniet is genoemd naar het dorp Tuna zo’n 15 km zuidoostelijk van Vimmerby. We hebben hier te maken met een rood/roodbruine middelkorrelige graniet. In de kwartsrijke grondmassa liggen een aantal tot 1 cm grote rode tot bruinrode veldspaten. Plagioklaas is met het blote oog vaak moeilijk te ontdekken. De kwartsen zijn blauwviolet van kleur. Het aandeel van de kwarts is wisselend. Ze vormt gewoonlijk onregelmatige klonten. Ook het aandeel van de donkere mineralen is wisselend, maar gewoonlijk zijn deze mineralen onopvallend.

     

  • c. Uthammargraniet

    • 1. Uthammargraniet. Herkomst.
    • 2. Uthammargraniet. Rots. Groeve Uthammar.
    • 3. Uthammargraniet. Flyvesandet. Dk.
    • 4. Uthammargraniet. Emmerschans.
    • 5. Uthammargraniet. Drachten.
    • 6. Uthammargraniet. Hasmark. Dk.
    • 7. Uthammargraniet. Hindsholm. Dk.
    • 8. Detail van foto 7.
    • 9. Uthammargraniet. Fynshav. Als. Dk.
    • 10. Detail van foto 15.

     Uthammargraniet.

    Uthammargraniet is afkomstig uit een gebied tussen Västervik en Oskarshamn. De afgebeelde gesteentemonsters komen uit de oude groeve van Uthammar, enige km oostelijk van Figeholm.  We hebben hier te maken met een grofkorrelig gesteente met een aantal roodbruine, vaak rechthoekige kaliveldspaten, die nog al eens met elkaar zijn vergroeid. Vele zijn Karlsbader Tweelingen. Plagioklaas is met het blote oog niet zichtbaar. Kwarts komt voor in grotere aggregaten. De kleur is meestal grijswit of melkachtig. Soms blauwachtig. Biotiet komt voor in kleinere donkere vlekken. De aanblik van Uthammergraniet kan verschillend zijn, omdat het gebied van herkomst vrij groot is. Niet alle variëteiten komen exact overeen met de gesteentemonsters uit de groeve. (Zie bijv. nr.5)
     

  • d. Vånevikgraniet

    • 1. Vånevikgraniet. Rots. Vånevik groeve.
    • 2. Vånevikgraniet. Rots. Groeve bij Vånevik.
    • 3. Vånevikgraniet. Rots. Vånevik groeve.
    • 4. Vånevikgraniet. Rots. Vånevik groeve.
    • 5. Detail van foto 4.
    • 6. Vånevikgraniet. Rots. Vånevik groeve.
    • 7. Detail van foto 6.
    • 8. Vånevikgraniet. Nij Beets..

    Vånevikgraniet

    Vånevikgraniet is afkomstig uit het gebied rond Vånevik, ongeveer 50 km tzv Oskarshamn. We hebben hier te maken met een meestal grofkorrelige graniet van bruinrode kleur. Opvallend in het gesteente zijn de grote kwartsaggregaten, die blauw tot violet van kleur kunnen zijn.(Nr. 6) In deze kwartsn kunnen paarsrode aders voorkomen. De aggregaten zijn nog wel eens wat langgerekt van vorm. Zelfstandige plagioklaas is onzichtbaar. De donkere mineralen bestaan vooral uit in chloriet omgezette biotiet. Hierdoor zijn de vlekken vaak wat groenachtig. Verder is de aanwezigheid van bruine titaniet een opvallend bestanddeel. Door de aanwezigheid van titaniet en chloriet zijn bepaalde types te onderscheiden van Graversforsgraniet. (De nummers 2 t/m 7 zijn gesteentemonsters uit enkele oude groeves bij Vånevik.)

  • e. Smålandgranieten. Rood.

    • 1. Rode Smålandgraniet. Flyvesandet.
    • 2. Detail va foto 1.
    • 3. Rode Smålandgraniet. Surhuisterveen.
    • 4. Rode Smålandgraniet. N.O.P.
    • 5. Detail van foto 4.
    • 6. Rode Smålandgraniet.Fjordmose. Als. Dk
    • 7. Rode Smålandgraniet. Frydendal. Als. Dk.
    • 8. Rode Smålandgraniet. Als. Dk.
    • 9. Detail van foto 8.
    • 10. Rode Smålandgraniet. De Tike.
    • 11. Detail van foto 10.
    • 12. Rode Smålandgraniet. Mommark. Dk.

    Rode Smålandgranieten.

    Deze naam geeft men wel aan ‘bepaalde rode Smålandgranieten die geen gidsgesteenten zijn. Gidsgesteenten zijn bijv. de Uthammargraniet en de Alögraniet. Vaak zijn het zg. “zure granieten” wat aangeeft dat er weinig biotiet voorkomt. Het zijn stenen met een karakteristieke roodbruine kaliveldspaat. De perthitische alkaliveldspaat en de blauwe tot grijze of suikerkorrelige kwarts bepalen het aanzien van de stenen. De suikerkorrelige kwarts is ontstaan door deformatie. Plagioklaas komt hoogstens voor in kleine hoeveelheden. Ook biotiet komt in het algemeen weinig voor. Een aantal van dit soort stenen staat ook bekend als “Rode Växiögraniet”. Petrologen zoals bijv Per Smed hebben hier bezwaar tegen omdat dit soort stenen niet alleen bij Växjö, maar verspreid over Småland voorkomen.(Steine aus dem Norden blz. 132). Wij sluiten ons hierbij aan. Dit soort stenen komt vooral voor in het noordoosten van Småland.
    Rode Smålandgranieten zijn als zwerfsteen niet erg zeldzaam. Vanwege het niet al te hoge plagioklaasgehalte zullen veel van deze gesteenten petrologisch behoren tot de syenogranieten. 


     

  • f. Växjögraniet. Roze.

    • 1. Växjögraniet. Roze. Rots. Solberga.
    • 2. Detail van foto 1.
    • 3. Växjögraniet. Roze. Flyvesandet. Dk.
    • 4. Detail van foto 3.
    • 5. Växjögraniet. Roze. N.O.P.
    • 6. Detail van foto 5.
    • 7. Växjögraniet. Roze. Noord-Bergum.
    • 8. Växjögraniet. Rood. NIj Beets
    • 9. Växjögraniet. Roze. Damwoude.
    • 10. Detail van foto 9.
    • 11. Växjögraniet. Roze. Damwoude.
    • 12. Detail van foto 11.
    • 13. Växjögraniet. Roze. Flyvesandet. Dk.
    • 14. Detail van foto 13.
    • 15. Växjögraniet. Roze. Drogeham.
    • 16. Detail van foto 15.

    Växjögraniet. Roze

    Roze Växjögranieten komen voor in allerlei variëteiten die een aantal gezamenlijke kenmerken hebben. De stenen hebben over het algemeen een aantal roze perthitische alkaliveldspaten met onduidelijke grenzen. Tussen de veldspaten in bevinden zich vaak een groot aantal felwitte witgele of groenachtige plagioklazen. De witte of groenachtige kleur is ontstaan door omzetting. Soms vormt plagioklaas iets van een ring rond de alkaliveldspaten.
    De kwarts is over het algemeen blauw of grijs. Vaak komen in een steen ook meer of minder suikerkorrelige, witte kwartsen voor. Ze zijn ontstaan door omzetting. De zwarte vlekjes bestaan uit biotiet. Hoornblende komt niet voor.
    Titaniet en magnetiet komen nog al eens voor in kleine hoeveelheden.

     

  • g. Växjögraniet. Grijs

    • 1. Växjögraniet. Grijs. Rots bij Solgö zzo van Eksjö.
    • 2. Växjögraniet. Grijs. Damwoude.
    • 3. Detail van foto 2.

    Växjögraniet. Grijs.

    Grijze Växjögraniet is de verzamelnaam van een aantal grijze Smälandgranieten. De naamgeving is te vergelijken met die van de rode variëteit. Het zijn grijze of grijsachtige granieten zonder opvallende kaliveldspaten. Naast grijsachtig, kunnen de kaliveldspaten ook roodbruin zijn. De plagioklaas is grijswit tot groenachtig. Meestal is de kwarts wat blauwachtig. Biotiet toont zich in kleine vlekken. Het gesteente bevat nog al eens xenolieten. (Fragmenten van een ander/ouder gesteente)