Syenieten

Syenieten

Syenieten zijn volgens Smed gesteenten met meer al kaliveldspaat dan plagioklaas. Hellinga spreekt van “een graniet waarin de kwarts ontbreekt”. Net als de monzonieten vertonen syenieten wat samenstelling betreft veel overeenkomsten met graniet. Het kwartspercentage van de licht gekleurde mineralen moet in syenieten en syenitische gesteenten echter < 20% zijn. 
Over het algemeen zijn syenieten lichtgekleurde dieptegesteenten, die vooral uit alkaliveldspaat bestaan.
Een tweede soort syenieten zijn de nefeliensyenieten.  In deze syenieten is kwarts vervangen door nefelien. Dit is het geval, als zich in het magma waaruit de steen is ontstaan te weinig SiO2 aanwezig was voor uitkristallisatie van alkaliveldspaten.Uit het restmagma ontstaat dan nefelien.
Nefelien is wit, grijs of bruin van kleur en heeft een glasachtige glans.
Donkere mineralen kunnen in beide soorten syenieten in ruime mate aanwezig zijn in de vorm van biotiet, pyroxeen en amfibool.  De beide laatste mineraalsoorten komen we vooral tegen in de nefeliensyenieten uit het Oslogebied.
Soms komt in syenieten zichtbare plagioklaas voor. Dergelijke stenen worden wel aangeduid met de naam Monzosyeniet. Nefeliensyenieten komen vooral voor in het Oslogebied.

 

  

1. Syenieten en nefelien houdende syenieten.  2. Nefelien syenieten.

 

In de Streckeisen diagrammen wordt uitgegaan van maar liefst acht  soorten syenieten. Waarvan er twee behoren bij de nefeliensyenieten. (2e diagram).
Tot de nefelienvrije syenieten behoren o.a. de Vaggerydsyenieten uit Småland.  Lardaliet en Foyaiet, allebei uit het Oslogebied, zijn bekende nefeliensyenieten.

 

Terug naar Stollingsgesteenten.                             Terug naar Startpagina

 

=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

 





 

    • 1. .Syeniet. Schoonloo
    • 2. Oslosyeniet. Kas Strand. DK
    • 3. Nefeliensyeniet. Oddesund. DK
    • 4. Syeniet. Naesby Dale. DK.
    • 5. Kwartssyeniet. Frydendal. Als.
    • 6. Detail van foto 5.
    • 7. Syeniet. Type : Vaggaryd. Ny Pol. Als. Dk.
    • 8. Detail van foto 7.